{"id":522,"date":"2026-10-10T11:19:21","date_gmt":"2026-10-10T14:19:21","guid":{"rendered":"https:\/\/sbsc.sbc.org.br\/2027\/?page_id=522"},"modified":"2026-10-10T19:46:00","modified_gmt":"2026-10-10T22:46:00","slug":"artigos-de-pesquisa","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/sbsc.sbc.org.br\/2027\/index.php\/artigos-de-pesquisa\/","title":{"rendered":"Artigos de Pesquisa"},"content":{"rendered":"\t\t<div data-elementor-type=\"wp-page\" data-elementor-id=\"522\" class=\"elementor elementor-522\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-8408264 e-flex e-con-boxed wpr-particle-no wpr-jarallax-no wpr-parallax-no wpr-sticky-section-no wpr-column-slider-no wpr-equal-height-no e-con e-parent\" data-id=\"8408264\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;,&quot;shape_divider_top&quot;:&quot;curve&quot;,&quot;shape_divider_top_negative&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;shape_divider_bottom&quot;:&quot;curve&quot;}\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-shape elementor-shape-top\" aria-hidden=\"true\" data-negative=\"true\">\n\t\t\t<svg xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" viewBox=\"0 0 1000 100\" preserveAspectRatio=\"none\">\n\t<path class=\"elementor-shape-fill\" d=\"M500,97C126.7,96.3,0.8,19.8,0,0v100l1000,0V1C1000,19.4,873.3,97.8,500,97z\"\/>\n<\/svg>\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-shape elementor-shape-bottom\" aria-hidden=\"true\" data-negative=\"false\">\n\t\t\t<svg xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" viewBox=\"0 0 1000 100\" preserveAspectRatio=\"none\">\n    <path class=\"elementor-shape-fill\" d=\"M1000,4.3V0H0v4.3C0.9,23.1,126.7,99.2,500,100S1000,22.7,1000,4.3z\"\/>\n<\/svg>\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-2136a85 elementor-widget elementor-widget-page-title\" data-id=\"2136a85\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"page-title.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t<div class=\"hfe-page-title hfe-page-title-wrapper elementor-widget-heading\">\n\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<a href=\"https:\/\/sbsc.sbc.org.br\/2027\">\n\t\t\t\t\t\t<h1 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\tArtigos de Pesquisa  \n\t\t\t<\/h1 > \n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-04b4dc1 e-flex e-con-boxed wpr-particle-no wpr-jarallax-no wpr-parallax-no wpr-sticky-section-no wpr-column-slider-no wpr-equal-height-no e-con e-parent\" data-id=\"04b4dc1\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;}\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-508786f elementor-widget elementor-widget-spacer\" data-id=\"508786f\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"spacer.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-spacer\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-spacer-inner\"><\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-5e82473 e-flex e-con-boxed wpr-particle-no wpr-jarallax-no wpr-parallax-no wpr-sticky-section-no wpr-column-slider-no wpr-equal-height-no e-con e-parent\" data-id=\"5e82473\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3f33042 elementor-widget elementor-widget-spacer\" data-id=\"3f33042\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"spacer.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-spacer\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-spacer-inner\"><\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-248d892 e-con-full e-flex wpr-particle-no wpr-jarallax-no wpr-parallax-no wpr-sticky-section-no wpr-column-slider-no wpr-equal-height-no e-con e-child\" data-id=\"248d892\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-9b09e45 e-con-full e-flex wpr-particle-no wpr-jarallax-no wpr-parallax-no wpr-sticky-section-no wpr-column-slider-no wpr-equal-height-no e-con e-child\" data-id=\"9b09e45\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-5d38a22 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"5d38a22\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Chamada de Trabalhos<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-286434d elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"286434d\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-9d8ec90 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"9d8ec90\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\"><p><span style=\"font-weight: 400;\">Na XXII edi\u00e7\u00e3o do Simp\u00f3sio Brasileiro de Sistemas Colaborativos (SBSC 2027), somos convidados a refletir sobre a evolu\u00e7\u00e3o das tecnologias participativas e o papel central da a\u00e7\u00e3o coletiva no cen\u00e1rio tecnol\u00f3gico contempor\u00e2neo. Sob o tema <\/span><b>\u201cDa colabora\u00e7\u00e3o \u00e0 Soberania Digital\u201d<\/b><span style=\"font-weight: 400;\">, o evento prop\u00f5e um debate aprofundado sobre como a colabora\u00e7\u00e3o, os sistemas computacionais, a descentraliza\u00e7\u00e3o e a governan\u00e7a compartilhada podem pavimentar o caminho para a autonomia tecnol\u00f3gica, a prote\u00e7\u00e3o de dados e a equidade social.<\/span><\/p><p><span style=\"font-weight: 400;\">O objetivo da trilha Artigos de Pesquisa \u00e9 <\/span><b>apresentar e discutir os resultados alcan\u00e7ados por pesquisas cient\u00edficas que avan\u00e7am o estado da arte na \u00e1rea de Sistemas Colaborativos.\u00a0<\/b><\/p><p><span style=\"font-weight: 400;\">Atrav\u00e9s dessa discuss\u00e3o espera-se contribuir para a fundamenta\u00e7\u00e3o dos conceitos de Sistemas Colaborativos, para o embasamento em teorias relevantes da \u00e1rea aplic\u00e1veis aos estudos, bem como para o aprofundamento e a sistematiza\u00e7\u00e3o do m\u00e9todo cient\u00edfico, da coleta e da an\u00e1lise de dados. Recomenda-se analisar artigos publicados em <\/span><a href=\"https:\/\/sol.sbc.org.br\/index.php\/sbsc\"><span style=\"font-weight: 400;\">edi\u00e7\u00f5es anteriores do evento<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\"> em busca de refer\u00eancias relevantes para o trabalho reportado no artigo a ser submetido.\u00a0<\/span><\/p><p><span style=\"font-weight: 400;\">Os <\/span><b>03 (tr\u00eas) melhores trabalhos da trilha de Artigos de Pesquisa <\/b><span style=\"font-weight: 400;\">\u00a0do SBSC 2027 ser\u00e3o convidados para compor uma edi\u00e7\u00e3o especial do <\/span><a href=\"https:\/\/journals-sol.sbc.org.br\/index.php\/jbcs\/\"><b>Journal of the Brazilian Computer Society (JBCS).<\/b><\/a><\/p><\/div>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-e75be39 e-con-full e-flex wpr-particle-no wpr-jarallax-no wpr-parallax-no wpr-sticky-section-no wpr-column-slider-no wpr-equal-height-no e-con e-child\" data-id=\"e75be39\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-a417693 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"a417693\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">T\u00f3picos de Interesse<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-aa7a7de elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"aa7a7de\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-9d8ec90 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"9d8ec90\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\"><p><span style=\"font-weight: 400;\">O tema central deste ano, <\/span><b>\u201cDa colabora\u00e7\u00e3o \u00e0 Soberania Digital\u201d<\/b><span style=\"font-weight: 400;\">,<\/span><span style=\"font-weight: 400;\"> o SBSC 2027 recomenda a categoriza\u00e7\u00e3o das submiss\u00f5es nos seguintes eixos de interesse:<\/span><\/p><\/div>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-81d1674 e-con-full e-flex wpr-particle-no wpr-jarallax-no wpr-parallax-no wpr-sticky-section-no wpr-column-slider-no wpr-equal-height-no e-con e-child\" data-id=\"81d1674\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-18667d5 elementor-widget__width-initial elementor-view-stacked elementor-widget-mobile__width-initial elementor-shape-circle elementor-widget elementor-widget-icon\" data-id=\"18667d5\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"icon.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-icon-wrapper\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-icon\">\n\t\t\t<svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-far-building\" viewBox=\"0 0 448 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M128 148v-40c0-6.6 5.4-12 12-12h40c6.6 0 12 5.4 12 12v40c0 6.6-5.4 12-12 12h-40c-6.6 0-12-5.4-12-12zm140 12h40c6.6 0 12-5.4 12-12v-40c0-6.6-5.4-12-12-12h-40c-6.6 0-12 5.4-12 12v40c0 6.6 5.4 12 12 12zm-128 96h40c6.6 0 12-5.4 12-12v-40c0-6.6-5.4-12-12-12h-40c-6.6 0-12 5.4-12 12v40c0 6.6 5.4 12 12 12zm128 0h40c6.6 0 12-5.4 12-12v-40c0-6.6-5.4-12-12-12h-40c-6.6 0-12 5.4-12 12v40c0 6.6 5.4 12 12 12zm-76 84v-40c0-6.6-5.4-12-12-12h-40c-6.6 0-12 5.4-12 12v40c0 6.6 5.4 12 12 12h40c6.6 0 12-5.4 12-12zm76 12h40c6.6 0 12-5.4 12-12v-40c0-6.6-5.4-12-12-12h-40c-6.6 0-12 5.4-12 12v40c0 6.6 5.4 12 12 12zm180 124v36H0v-36c0-6.6 5.4-12 12-12h19.5V24c0-13.3 10.7-24 24-24h337c13.3 0 24 10.7 24 24v440H436c6.6 0 12 5.4 12 12zM79.5 463H192v-67c0-6.6 5.4-12 12-12h40c6.6 0 12 5.4 12 12v67h112.5V49L80 48l-.5 415z\"><\/path><\/svg>\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-f5d205a e-con-full e-flex wpr-particle-no wpr-jarallax-no wpr-parallax-no wpr-sticky-section-no wpr-column-slider-no wpr-equal-height-no e-con e-child\" data-id=\"f5d205a\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-8e88861 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"8e88861\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h4 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Governan\u00e7a, Infraestrutura e Soberania em Sistemas Colaborativos<\/h4>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-c29e70d elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"c29e70d\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-9d8ec90 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"9d8ec90\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\"><p><span style=\"font-weight: 400;\">Este eixo re\u00fane trabalhos focados nas camadas t\u00e9cnicas, arquiteturais e institucionais que fundamentam os sistemas colaborativos modernos. O foco abrange desde infraestruturas comunit\u00e1rias, redes federadas, arquiteturas peer-to-peer (P2P) e plataformas descentralizadas at\u00e9 as dimens\u00f5es de governan\u00e7a, e pol\u00edticas p\u00fablicas participativas e abordagens decoloniais. Al\u00e9m disso, investiga os impactos das redes sociot\u00e9cnicas em escalas locais e globais, enfatizando an\u00e1lises de responsabilidade, transpar\u00eancia, confian\u00e7a e valores humanos em ecossistemas digitais e mediados por IA.<\/span><\/p><\/div>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-b5a198c e-con-full e-flex wpr-particle-no wpr-jarallax-no wpr-parallax-no wpr-sticky-section-no wpr-column-slider-no wpr-equal-height-no e-con e-child\" data-id=\"b5a198c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-1fb424f elementor-widget__width-initial elementor-view-stacked elementor-widget-mobile__width-initial elementor-shape-circle elementor-widget elementor-widget-icon\" data-id=\"1fb424f\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"icon.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-icon-wrapper\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-icon\">\n\t\t\t<svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fas-brain\" viewBox=\"0 0 576 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M208 0c-29.9 0-54.7 20.5-61.8 48.2-.8 0-1.4-.2-2.2-.2-35.3 0-64 28.7-64 64 0 4.8.6 9.5 1.7 14C52.5 138 32 166.6 32 200c0 12.6 3.2 24.3 8.3 34.9C16.3 248.7 0 274.3 0 304c0 33.3 20.4 61.9 49.4 73.9-.9 4.6-1.4 9.3-1.4 14.1 0 39.8 32.2 72 72 72 4.1 0 8.1-.5 12-1.2 9.6 28.5 36.2 49.2 68 49.2 39.8 0 72-32.2 72-72V64c0-35.3-28.7-64-64-64zm368 304c0-29.7-16.3-55.3-40.3-69.1 5.2-10.6 8.3-22.3 8.3-34.9 0-33.4-20.5-62-49.7-74 1-4.5 1.7-9.2 1.7-14 0-35.3-28.7-64-64-64-.8 0-1.5.2-2.2.2C422.7 20.5 397.9 0 368 0c-35.3 0-64 28.6-64 64v376c0 39.8 32.2 72 72 72 31.8 0 58.4-20.7 68-49.2 3.9.7 7.9 1.2 12 1.2 39.8 0 72-32.2 72-72 0-4.8-.5-9.5-1.4-14.1 29-12 49.4-40.6 49.4-73.9z\"><\/path><\/svg>\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-c1b83a4 e-con-full e-flex wpr-particle-no wpr-jarallax-no wpr-parallax-no wpr-sticky-section-no wpr-column-slider-no wpr-equal-height-no e-con e-child\" data-id=\"c1b83a4\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-a876ce3 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"a876ce3\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h4 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Intelig\u00eancia Artificial e M\u00e9todos de Inova\u00e7\u00e3o em Sistemas Colaborativos<\/h4>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-ceddf4f elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"ceddf4f\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-9d8ec90 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"9d8ec90\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\"><p><span style=\"font-weight: 400;\">Este eixo concentra-se em abordagens metodol\u00f3gicas, intelig\u00eancia artificial e processos de cocria\u00e7\u00e3o para impulsionar a inova\u00e7\u00e3o aberta em ambientes digitais. Abrange o desenvolvimento e a avalia\u00e7\u00e3o de frameworks, m\u00e9tricas e tecnologias que apoiam a colabora\u00e7\u00e3o \u00e9tica, criativa e sustent\u00e1vel, ao mesmo tempo em que investiga o papel da IA e do design participativo na promo\u00e7\u00e3o da transforma\u00e7\u00e3o social, da equidade e do conhecimento coletivo.<\/span><\/p><\/div>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-4aef2d9 e-con-full e-flex wpr-particle-no wpr-jarallax-no wpr-parallax-no wpr-sticky-section-no wpr-column-slider-no wpr-equal-height-no e-con e-child\" data-id=\"4aef2d9\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-0dd6102 elementor-widget__width-initial elementor-view-stacked elementor-widget-mobile__width-initial elementor-shape-circle elementor-widget elementor-widget-icon\" data-id=\"0dd6102\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"icon.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-icon-wrapper\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-icon\">\n\t\t\t<svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fas-hands-helping\" viewBox=\"0 0 640 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M488 192H336v56c0 39.7-32.3 72-72 72s-72-32.3-72-72V126.4l-64.9 39C107.8 176.9 96 197.8 96 220.2v47.3l-80 46.2C.7 322.5-4.6 342.1 4.3 357.4l80 138.6c8.8 15.3 28.4 20.5 43.7 11.7L231.4 448H368c35.3 0 64-28.7 64-64h16c17.7 0 32-14.3 32-32v-64h8c13.3 0 24-10.7 24-24v-48c0-13.3-10.7-24-24-24zm147.7-37.4L555.7 16C546.9.7 527.3-4.5 512 4.3L408.6 64H306.4c-12 0-23.7 3.4-33.9 9.7L239 94.6c-9.4 5.8-15 16.1-15 27.1V248c0 22.1 17.9 40 40 40s40-17.9 40-40v-88h184c30.9 0 56 25.1 56 56v28.5l80-46.2c15.3-8.9 20.5-28.4 11.7-43.7z\"><\/path><\/svg>\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-931902b e-con-full e-flex wpr-particle-no wpr-jarallax-no wpr-parallax-no wpr-sticky-section-no wpr-column-slider-no wpr-equal-height-no e-con e-child\" data-id=\"931902b\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-9ac6d6a elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"9ac6d6a\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h4 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Sistemas Colaborativos na Educa\u00e7\u00e3o e em Ambientes Virtuais\n<\/h4>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-60e5cf0 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"60e5cf0\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-9d8ec90 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"9d8ec90\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\"><p><span style=\"font-weight: 400;\">Este eixo prioriza o fator humano e a din\u00e2mica das intera\u00e7\u00f5es sociais em espa\u00e7os virtuais e h\u00edbridos, com \u00eanfase em processos educacionais e pedag\u00f3gicos. Re\u00fane investiga\u00e7\u00f5es sobre ambientes de aprendizagem colaborativos, pr\u00e1ticas pedag\u00f3gicas inclusivas e tecnologias educacionais, al\u00e9m de estudos dedicados \u00e0s pr\u00e1ticas colaborativas em redes sociais, comunidades de software livre e espa\u00e7os virtuais compartilhados.<\/span><\/p><\/div>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-0cda1eb e-con-full e-flex wpr-particle-no wpr-jarallax-no wpr-parallax-no wpr-sticky-section-no wpr-column-slider-no wpr-equal-height-no e-con e-child\" data-id=\"0cda1eb\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-0214e2b elementor-widget__width-initial elementor-view-stacked elementor-widget-mobile__width-initial elementor-shape-circle elementor-widget elementor-widget-icon\" data-id=\"0214e2b\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"icon.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-icon-wrapper\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-icon\">\n\t\t\t<svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fas-users\" viewBox=\"0 0 640 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M96 224c35.3 0 64-28.7 64-64s-28.7-64-64-64-64 28.7-64 64 28.7 64 64 64zm448 0c35.3 0 64-28.7 64-64s-28.7-64-64-64-64 28.7-64 64 28.7 64 64 64zm32 32h-64c-17.6 0-33.5 7.1-45.1 18.6 40.3 22.1 68.9 62 75.1 109.4h66c17.7 0 32-14.3 32-32v-32c0-35.3-28.7-64-64-64zm-256 0c61.9 0 112-50.1 112-112S381.9 32 320 32 208 82.1 208 144s50.1 112 112 112zm76.8 32h-8.3c-20.8 10-43.9 16-68.5 16s-47.6-6-68.5-16h-8.3C179.6 288 128 339.6 128 403.2V432c0 26.5 21.5 48 48 48h288c26.5 0 48-21.5 48-48v-28.8c0-63.6-51.6-115.2-115.2-115.2zm-223.7-13.4C161.5 263.1 145.6 256 128 256H64c-35.3 0-64 28.7-64 64v32c0 17.7 14.3 32 32 32h65.9c6.3-47.4 34.9-87.3 75.2-109.4z\"><\/path><\/svg>\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-4bad8e7 e-con-full e-flex wpr-particle-no wpr-jarallax-no wpr-parallax-no wpr-sticky-section-no wpr-column-slider-no wpr-equal-height-no e-con e-child\" data-id=\"4bad8e7\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-a4b0064 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"a4b0064\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h4 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Sistemas Colaborativos Aplicados, Resili\u00eancia e Impacto Social<\/h4>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-96e912e elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"96e912e\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-9d8ec90 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"9d8ec90\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\"><p><span style=\"font-weight: 400;\">Este eixo re\u00fane estudos emp\u00edricos, relatos de experi\u00eancia e o desenvolvimento de sistemas colaborativos aplicados a dom\u00ednios de impacto social direto, tais como sa\u00fade, governo, mobilidade, cultura digital, sustentabilidade, agricultura e governan\u00e7a de dados. A aten\u00e7\u00e3o est\u00e1 voltada para solu\u00e7\u00f5es inteligentes e ecossistemas open source capazes de fortalecer a resili\u00eancia social, ambiental e digital, promovendo a reconstru\u00e7\u00e3o comunit\u00e1ria e a transforma\u00e7\u00e3o concreta em contextos institucionais e sociot\u00e9cnicos.<\/span><\/p><\/div>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cb6387d e-con-full e-flex wpr-particle-no wpr-jarallax-no wpr-parallax-no wpr-sticky-section-no wpr-column-slider-no wpr-equal-height-no e-con e-child\" data-id=\"cb6387d\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-36ed500 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"36ed500\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Formato de Submiss\u00e3o<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-5b26bf3 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"5b26bf3\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-9d8ec90 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"9d8ec90\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\"><p><span style=\"font-weight: 400;\">Para a Trilha de Artigos Completos do SBSC 2027 espera-se a submiss\u00e3o de um arquivo exclusivamente em formato PDF, no <\/span><a href=\"https:\/\/www.sbc.org.br\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/modelosparapublicaodeartigos.zip\"><span style=\"font-weight: 400;\">modelo de artigos da SBC<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\">, com at\u00e9 12 p\u00e1ginas (excluindo agradecimentos, refer\u00eancias e material suplementar), escrito em portugu\u00eas ou ingl\u00eas.<\/span><\/p><p><span style=\"font-weight: 400;\">Deve ser apresentado o contexto de trabalho e o problema investigado, bem como objetivos, solu\u00e7\u00e3o proposta, metodologia, fundamenta\u00e7\u00e3o te\u00f3rica e trabalhos relacionados, avalia\u00e7\u00e3o dos resultados e conclus\u00f5es.<\/span><\/p><p><span style=\"font-weight: 400;\">Os artigos devem apresentar contribui\u00e7\u00f5es originais, n\u00e3o publicadas previamente e n\u00e3o submetidas simultaneamente \u00e0 avalia\u00e7\u00e3o em outras confer\u00eancias ou peri\u00f3dicos.\u00a0<\/span><\/p><\/div>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-26f1220 e-con-full e-flex wpr-particle-no wpr-jarallax-no wpr-parallax-no wpr-sticky-section-no wpr-column-slider-no wpr-equal-height-no e-con e-child\" data-id=\"26f1220\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-6aa78e2 elementor-widget elementor-widget-spacer\" data-id=\"6aa78e2\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"spacer.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-spacer\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-spacer-inner\"><\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-4f47de0 e-con-full e-flex wpr-particle-no wpr-jarallax-no wpr-parallax-no wpr-sticky-section-no wpr-column-slider-no wpr-equal-height-no e-con e-child\" data-id=\"4f47de0\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-f38f01a elementor-widget__width-initial elementor-view-default elementor-widget elementor-widget-icon\" data-id=\"f38f01a\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"icon.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-icon-wrapper\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-icon\">\n\t\t\t<svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fas-bullseye\" viewBox=\"0 0 496 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M248 8C111.03 8 0 119.03 0 256s111.03 248 248 248 248-111.03 248-248S384.97 8 248 8zm0 432c-101.69 0-184-82.29-184-184 0-101.69 82.29-184 184-184 101.69 0 184 82.29 184 184 0 101.69-82.29 184-184 184zm0-312c-70.69 0-128 57.31-128 128s57.31 128 128 128 128-57.31 128-128-57.31-128-128-128zm0 192c-35.29 0-64-28.71-64-64s28.71-64 64-64 64 28.71 64 64-28.71 64-64 64z\"><\/path><\/svg>\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-990767e elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"990767e\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h3 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Objetivo<\/h3>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-5ee0e86 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"5ee0e86\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-9d8ec90 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"9d8ec90\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\"><p><span style=\"font-weight: 400;\">Discutir os resultados significativos alcan\u00e7ados por pesquisas cient\u00edficas na \u00e1rea de Sistemas Colaborativos<\/span><\/p><\/div>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-92be924 e-con-full e-flex wpr-particle-no wpr-jarallax-no wpr-parallax-no wpr-sticky-section-no wpr-column-slider-no wpr-equal-height-no e-con e-child\" data-id=\"92be924\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-565db2d elementor-widget__width-initial elementor-view-default elementor-widget elementor-widget-icon\" data-id=\"565db2d\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"icon.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-icon-wrapper\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-icon\">\n\t\t\t<svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fas-file\" viewBox=\"0 0 384 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M224 136V0H24C10.7 0 0 10.7 0 24v464c0 13.3 10.7 24 24 24h336c13.3 0 24-10.7 24-24V160H248c-13.2 0-24-10.8-24-24zm160-14.1v6.1H256V0h6.1c6.4 0 12.5 2.5 17 7l97.9 98c4.5 4.5 7 10.6 7 16.9z\"><\/path><\/svg>\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-6f51ce1 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"6f51ce1\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h3 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">P\u00e1ginas<\/h3>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-8b3123b elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"8b3123b\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-9d8ec90 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"9d8ec90\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\"><p><span style=\"font-weight: 400;\"><strong>Artigo<\/strong> formato SBC, at\u00e9 12 p\u00e1ginas, excluindo agradecimentos, refer\u00eancias e <strong>material suplementar<\/strong><\/span><\/p><\/div>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-0af60aa e-con-full e-flex wpr-particle-no wpr-jarallax-no wpr-parallax-no wpr-sticky-section-no wpr-column-slider-no wpr-equal-height-no e-con e-child\" data-id=\"0af60aa\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-a186ed2 elementor-widget__width-initial elementor-view-default elementor-widget elementor-widget-icon\" data-id=\"a186ed2\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"icon.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-icon-wrapper\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-icon\">\n\t\t\t<svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fas-layer-group\" viewBox=\"0 0 512 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M12.41 148.02l232.94 105.67c6.8 3.09 14.49 3.09 21.29 0l232.94-105.67c16.55-7.51 16.55-32.52 0-40.03L266.65 2.31a25.607 25.607 0 0 0-21.29 0L12.41 107.98c-16.55 7.51-16.55 32.53 0 40.04zm487.18 88.28l-58.09-26.33-161.64 73.27c-7.56 3.43-15.59 5.17-23.86 5.17s-16.29-1.74-23.86-5.17L70.51 209.97l-58.1 26.33c-16.55 7.5-16.55 32.5 0 40l232.94 105.59c6.8 3.08 14.49 3.08 21.29 0L499.59 276.3c16.55-7.5 16.55-32.5 0-40zm0 127.8l-57.87-26.23-161.86 73.37c-7.56 3.43-15.59 5.17-23.86 5.17s-16.29-1.74-23.86-5.17L70.29 337.87 12.41 364.1c-16.55 7.5-16.55 32.5 0 40l232.94 105.59c6.8 3.08 14.49 3.08 21.29 0L499.59 404.1c16.55-7.5 16.55-32.5 0-40z\"><\/path><\/svg>\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-0266318 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"0266318\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h3 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Estrutura<\/h3>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-d0dd6ff elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"d0dd6ff\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-9d8ec90 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"9d8ec90\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\"><p><span style=\"font-weight: 400;\">Contexto, problema, objetivos, solu\u00e7\u00e3o, metodologia, fundamenta\u00e7\u00e3o, trabalhos relacionados, resultados e conclus\u00f5es.<\/span><\/p><\/div>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-900326f e-con-full e-flex wpr-particle-no wpr-jarallax-no wpr-parallax-no wpr-sticky-section-no wpr-column-slider-no wpr-equal-height-no e-con e-child\" data-id=\"900326f\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-02514af elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"02514af\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Instru\u00e7\u00f5es para Submiss\u00e3o<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-eda4ddb e-con-full e-flex wpr-particle-no wpr-jarallax-no wpr-parallax-no wpr-sticky-section-no wpr-column-slider-no wpr-equal-height-no e-con e-child\" data-id=\"eda4ddb\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-6e7f912 elementor-widget__width-initial elementor-view-stacked elementor-widget-mobile__width-initial elementor-shape-circle elementor-widget elementor-widget-icon\" data-id=\"6e7f912\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"icon.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-icon-wrapper\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-icon\">\n\t\t\t<svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fas-pen-nib\" viewBox=\"0 0 512 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M136.6 138.79a64.003 64.003 0 0 0-43.31 41.35L0 460l14.69 14.69L164.8 324.58c-2.99-6.26-4.8-13.18-4.8-20.58 0-26.51 21.49-48 48-48s48 21.49 48 48-21.49 48-48 48c-7.4 0-14.32-1.81-20.58-4.8L37.31 497.31 52 512l279.86-93.29a64.003 64.003 0 0 0 41.35-43.31L416 224 288 96l-151.4 42.79zm361.34-64.62l-60.11-60.11c-18.75-18.75-49.16-18.75-67.91 0l-56.55 56.55 128.02 128.02 56.55-56.55c18.75-18.75 18.75-49.15 0-67.91z\"><\/path><\/svg>\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-65bf75e e-con-full e-flex wpr-particle-no wpr-jarallax-no wpr-parallax-no wpr-sticky-section-no wpr-column-slider-no wpr-equal-height-no e-con e-child\" data-id=\"65bf75e\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-0bc1934 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"0bc1934\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h4 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Escreva o seu artigo no Formato de Artigo da SBC<\/h4>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-a8a521a elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"a8a521a\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-9d8ec90 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"9d8ec90\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\"><p><span style=\"font-weight: 400;\">As submiss\u00f5es devem seguir o modelo de formata\u00e7\u00e3o oficial de publica\u00e7\u00e3o da SBC e ter no m\u00e1ximo 12 p\u00e1ginas, excluindo agradecimentos e refer\u00eancias. O arquivo deve ser submetido exclusivamente em formato PDF e escrito em portugu\u00eas ou ingl\u00eas.<\/span><\/p><\/div>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<a href=\"https:\/\/www.sbc.org.br\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/modelosparapublicaodeartigos.zip\" target=\"_blank\" class=\"e-50aaecd-129952f e-button-base\" data-interaction-id=\"50aaecd\">\n\t\tBaixar Modelo de Artigo&nbsp;\n\t<\/a>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-79a8103 e-con-full e-flex wpr-particle-no wpr-jarallax-no wpr-parallax-no wpr-sticky-section-no wpr-column-slider-no wpr-equal-height-no e-con e-child\" data-id=\"79a8103\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-bf69d4c elementor-widget__width-initial elementor-view-stacked elementor-widget-mobile__width-initial elementor-shape-circle elementor-widget elementor-widget-icon\" data-id=\"bf69d4c\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"icon.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-icon-wrapper\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-icon\">\n\t\t\t<svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fas-user-secret\" viewBox=\"0 0 448 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M383.9 308.3l23.9-62.6c4-10.5-3.7-21.7-15-21.7h-58.5c11-18.9 17.8-40.6 17.8-64v-.3c39.2-7.8 64-19.1 64-31.7 0-13.3-27.3-25.1-70.1-33-9.2-32.8-27-65.8-40.6-82.8-9.5-11.9-25.9-15.6-39.5-8.8l-27.6 13.8c-9 4.5-19.6 4.5-28.6 0L182.1 3.4c-13.6-6.8-30-3.1-39.5 8.8-13.5 17-31.4 50-40.6 82.8-42.7 7.9-70 19.7-70 33 0 12.6 24.8 23.9 64 31.7v.3c0 23.4 6.8 45.1 17.8 64H56.3c-11.5 0-19.2 11.7-14.7 22.3l25.8 60.2C27.3 329.8 0 372.7 0 422.4v44.8C0 491.9 20.1 512 44.8 512h358.4c24.7 0 44.8-20.1 44.8-44.8v-44.8c0-48.4-25.8-90.4-64.1-114.1zM176 480l-41.6-192 49.6 32 24 40-32 120zm96 0l-32-120 24-40 49.6-32L272 480zm41.7-298.5c-3.9 11.9-7 24.6-16.5 33.4-10.1 9.3-48 22.4-64-25-2.8-8.4-15.4-8.4-18.3 0-17 50.2-56 32.4-64 25-9.5-8.8-12.7-21.5-16.5-33.4-.8-2.5-6.3-5.7-6.3-5.8v-10.8c28.3 3.6 61 5.8 96 5.8s67.7-2.1 96-5.8v10.8c-.1.1-5.6 3.2-6.4 5.8z\"><\/path><\/svg>\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-acb4359 e-con-full e-flex wpr-particle-no wpr-jarallax-no wpr-parallax-no wpr-sticky-section-no wpr-column-slider-no wpr-equal-height-no e-con e-child\" data-id=\"acb4359\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-4d37e6d elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"4d37e6d\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h4 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Retire qualquer identifica\u00e7\u00e3o de autoria do Artigo<\/h4>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-6cfcbb9 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"6cfcbb9\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-9d8ec90 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"9d8ec90\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\"><p><span style=\"font-weight: 400;\">O processo de avalia\u00e7\u00e3o ser\u00e1 duplamente an\u00f4nimo (double-anonymous review), portanto, o arquivo n\u00e3o deve conter qualquer identifica\u00e7\u00e3o de autoria, como nomes de autores, institui\u00e7\u00f5es, agradecimentos, projetos, links ou cita\u00e7\u00f5es que revelem a identidade dos autores. Os trabalhos que n\u00e3o cumprirem esta exig\u00eancia ser\u00e3o rejeitados sem revis\u00e3o. Ap\u00f3s o prazo final de submiss\u00e3o, n\u00e3o ser\u00e3o permitidas altera\u00e7\u00f5es no t\u00edtulo, resumo, t\u00f3picos, arquivo PDF ou lista de autores, nem ser\u00e1 poss\u00edvel retirar o artigo do processo de avalia\u00e7\u00e3o.<\/span><\/p><\/div>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-0dcbe52 e-con-full e-flex wpr-particle-no wpr-jarallax-no wpr-parallax-no wpr-sticky-section-no wpr-column-slider-no wpr-equal-height-no e-con e-child\" data-id=\"0dcbe52\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-ecfc6c0 elementor-widget__width-initial elementor-view-stacked elementor-widget-mobile__width-initial elementor-shape-circle elementor-widget elementor-widget-icon\" data-id=\"ecfc6c0\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"icon.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-icon-wrapper\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-icon\">\n\t\t\t<svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fas-robot\" viewBox=\"0 0 640 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M32,224H64V416H32A31.96166,31.96166,0,0,1,0,384V256A31.96166,31.96166,0,0,1,32,224Zm512-48V448a64.06328,64.06328,0,0,1-64,64H160a64.06328,64.06328,0,0,1-64-64V176a79.974,79.974,0,0,1,80-80H288V32a32,32,0,0,1,64,0V96H464A79.974,79.974,0,0,1,544,176ZM264,256a40,40,0,1,0-40,40A39.997,39.997,0,0,0,264,256Zm-8,128H192v32h64Zm96,0H288v32h64ZM456,256a40,40,0,1,0-40,40A39.997,39.997,0,0,0,456,256Zm-8,128H384v32h64ZM640,256V384a31.96166,31.96166,0,0,1-32,32H576V224h32A31.96166,31.96166,0,0,1,640,256Z\"><\/path><\/svg>\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-95bd7ed e-con-full e-flex wpr-particle-no wpr-jarallax-no wpr-parallax-no wpr-sticky-section-no wpr-column-slider-no wpr-equal-height-no e-con e-child\" data-id=\"95bd7ed\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-ac1e02e elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"ac1e02e\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h4 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Declare o uso de Intelig\u00eancia Artificial Generativa (IAG)<\/h4>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-8be0c2e elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"8be0c2e\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-9d8ec90 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"9d8ec90\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\"><p><span style=\"font-weight: 400;\">O uso de ferramentas de Intelig\u00eancia Artificial Generativa (IAG) deve ser explicitamente declarado no artigo, indicando quais ferramentas foram utilizadas; essas ferramentas n\u00e3o podem ser listadas como autoras, e o uso n\u00e3o exime os autores da responsabilidade sobre o conte\u00fado.<\/span><\/p><\/div>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-8d3fad5 e-con-full e-flex wpr-particle-no wpr-jarallax-no wpr-parallax-no wpr-sticky-section-no wpr-column-slider-no wpr-equal-height-no e-con e-child\" data-id=\"8d3fad5\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-b071fb1 elementor-widget__width-initial elementor-view-stacked elementor-widget-mobile__width-initial elementor-shape-circle elementor-widget elementor-widget-icon\" data-id=\"b071fb1\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"icon.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-icon-wrapper\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-icon\">\n\t\t\t<svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fas-lock-open\" viewBox=\"0 0 576 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M423.5 0C339.5.3 272 69.5 272 153.5V224H48c-26.5 0-48 21.5-48 48v192c0 26.5 21.5 48 48 48h352c26.5 0 48-21.5 48-48V272c0-26.5-21.5-48-48-48h-48v-71.1c0-39.6 31.7-72.5 71.3-72.9 40-.4 72.7 32.1 72.7 72v80c0 13.3 10.7 24 24 24h32c13.3 0 24-10.7 24-24v-80C576 68 507.5-.3 423.5 0z\"><\/path><\/svg>\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-dadbacf e-con-full e-flex wpr-particle-no wpr-jarallax-no wpr-parallax-no wpr-sticky-section-no wpr-column-slider-no wpr-equal-height-no e-con e-child\" data-id=\"dadbacf\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-bf66e97 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"bf66e97\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h4 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Compartilhe informa\u00e7\u00f5es do artigo para a Ci\u00eancia Aberta<\/h4>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-5e62e44 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"5e62e44\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-9d8ec90 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"9d8ec90\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\"><p><span style=\"font-weight: 400;\">Recomenda-se a ado\u00e7\u00e3o de pr\u00e1ticas de Ci\u00eancia Aberta, com o compartilhamento an\u00f4nimo de dados, c\u00f3digos e artefatos em reposit\u00f3rios p\u00fablicos como Zenodo ou Figshare, de forma a promover transpar\u00eancia, replicabilidade e reprodutibilidade. Todos os trabalhos ser\u00e3o avaliados quanto \u00e0 originalidade, qualidade t\u00e9cnica e metodol\u00f3gica, clareza da apresenta\u00e7\u00e3o e contribui\u00e7\u00e3o cient\u00edfica, social ou tecnol\u00f3gica para a \u00e1rea de sistemas colaborativos.<\/span><\/p><\/div>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-9cc3de7 e-con-full e-flex wpr-particle-no wpr-jarallax-no wpr-parallax-no wpr-sticky-section-no wpr-column-slider-no wpr-equal-height-no e-con e-child\" data-id=\"9cc3de7\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-26b8803 elementor-widget__width-initial elementor-view-stacked elementor-widget-mobile__width-initial elementor-shape-circle elementor-widget elementor-widget-icon\" data-id=\"26b8803\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"icon.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-icon-wrapper\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-icon\">\n\t\t\t<svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fas-balance-scale\" viewBox=\"0 0 640 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M256 336h-.02c0-16.18 1.34-8.73-85.05-181.51-17.65-35.29-68.19-35.36-85.87 0C-2.06 328.75.02 320.33.02 336H0c0 44.18 57.31 80 128 80s128-35.82 128-80zM128 176l72 144H56l72-144zm511.98 160c0-16.18 1.34-8.73-85.05-181.51-17.65-35.29-68.19-35.36-85.87 0-87.12 174.26-85.04 165.84-85.04 181.51H384c0 44.18 57.31 80 128 80s128-35.82 128-80h-.02zM440 320l72-144 72 144H440zm88 128H352V153.25c23.51-10.29 41.16-31.48 46.39-57.25H528c8.84 0 16-7.16 16-16V48c0-8.84-7.16-16-16-16H383.64C369.04 12.68 346.09 0 320 0s-49.04 12.68-63.64 32H112c-8.84 0-16 7.16-16 16v32c0 8.84 7.16 16 16 16h129.61c5.23 25.76 22.87 46.96 46.39 57.25V448H112c-8.84 0-16 7.16-16 16v32c0 8.84 7.16 16 16 16h416c8.84 0 16-7.16 16-16v-32c0-8.84-7.16-16-16-16z\"><\/path><\/svg>\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-48e63a4 e-con-full e-flex wpr-particle-no wpr-jarallax-no wpr-parallax-no wpr-sticky-section-no wpr-column-slider-no wpr-equal-height-no e-con e-child\" data-id=\"48e63a4\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-49ad0dd elementor-widget__width-inherit elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"49ad0dd\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h4 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Siga o c\u00f3digo de conduta para autores e publica\u00e7\u00f5es da SBC<\/h4>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-341f87d elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"341f87d\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-9d8ec90 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"9d8ec90\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\"><p><span style=\"font-weight: 400;\">Todas as pessoas autoras devem comprometer-se a cumprir o C\u00f3digo de Conduta da SBC para autores e publica\u00e7\u00f5es, dispon\u00edvel no site da SBC. A submiss\u00e3o de um artigo completo deve ocorrer sob a condi\u00e7\u00e3o de que o trabalho n\u00e3o tenha sido previamente publicado.<\/span><\/p><\/div>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<a href=\"https:\/\/www.sbc.org.br\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Codigo_Conduta_para_Publicacoes_da_SBC.pdf\" target=\"_blank\" class=\"e-d4efa8a-b9e57a9 e-button-base\" data-interaction-id=\"d4efa8a\">\n\t\tAcessar o C\u00f3digo da SBC\n\t<\/a>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-90d06bc e-con-full e-flex wpr-particle-no wpr-jarallax-no wpr-parallax-no wpr-sticky-section-no wpr-column-slider-no wpr-equal-height-no e-con e-child\" data-id=\"90d06bc\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-08cf7db elementor-widget__width-initial elementor-view-stacked elementor-widget-mobile__width-initial elementor-shape-circle elementor-widget elementor-widget-icon\" data-id=\"08cf7db\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"icon.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-icon-wrapper\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-icon\">\n\t\t\t<svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fas-paper-plane\" viewBox=\"0 0 512 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M476 3.2L12.5 270.6c-18.1 10.4-15.8 35.6 2.2 43.2L121 358.4l287.3-253.2c5.5-4.9 13.3 2.6 8.6 8.3L176 407v80.5c0 23.6 28.5 32.9 42.5 15.8L282 426l124.6 52.2c14.2 6 30.4-2.9 33-18.2l72-432C515 7.8 493.3-6.8 476 3.2z\"><\/path><\/svg>\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-583a9d8 e-con-full e-flex wpr-particle-no wpr-jarallax-no wpr-parallax-no wpr-sticky-section-no wpr-column-slider-no wpr-equal-height-no e-con e-child\" data-id=\"583a9d8\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-2f3cbb5 elementor-widget__width-inherit elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"2f3cbb5\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h4 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Envie o seu artigo atrav\u00e9s do Sistema JEMS<\/h4>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-92e496e elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"92e496e\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-9d8ec90 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"9d8ec90\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\"><p><span style=\"font-weight: 400;\">A submiss\u00e3o de artigos deve ser feita exclusivamente via o sistema de publica\u00e7\u00e3o JEMS da SBC no link abaixo:<\/span><\/p><\/div>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<a href=\"https:\/\/jems3.sbc.org.br\/sbsc-artigosdepesquisa2027\" target=\"_blank\" class=\"e-c2f6332-17ef206 e-button-base\" data-interaction-id=\"c2f6332\">\n\t\tSubmeter artigo via JEMS\n\t<\/a>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-bc571b0 e-con-full e-flex wpr-particle-no wpr-jarallax-no wpr-parallax-no wpr-sticky-section-no wpr-column-slider-no wpr-equal-height-no e-con e-child\" data-id=\"bc571b0\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-8c3d692 elementor-widget__width-initial elementor-view-stacked elementor-widget-mobile__width-initial elementor-shape-circle elementor-widget elementor-widget-icon\" data-id=\"8c3d692\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"icon.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-icon-wrapper\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-icon\">\n\t\t\t<svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fas-file-upload\" viewBox=\"0 0 384 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M224 136V0H24C10.7 0 0 10.7 0 24v464c0 13.3 10.7 24 24 24h336c13.3 0 24-10.7 24-24V160H248c-13.2 0-24-10.8-24-24zm65.18 216.01H224v80c0 8.84-7.16 16-16 16h-32c-8.84 0-16-7.16-16-16v-80H94.82c-14.28 0-21.41-17.29-11.27-27.36l96.42-95.7c6.65-6.61 17.39-6.61 24.04 0l96.42 95.7c10.15 10.07 3.03 27.36-11.25 27.36zM377 105L279.1 7c-4.5-4.5-10.6-7-17-7H256v128h128v-6.1c0-6.3-2.5-12.4-7-16.9z\"><\/path><\/svg>\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-44fa906 e-con-full e-flex wpr-particle-no wpr-jarallax-no wpr-parallax-no wpr-sticky-section-no wpr-column-slider-no wpr-equal-height-no e-con e-child\" data-id=\"44fa906\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-4ef1d2f elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"4ef1d2f\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h4 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Envie o termo de publica\u00e7\u00e3o preenchido e assinado via JEMS, no caso de artigos aceitos\n<\/h4>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-2ea1fca elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"2ea1fca\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-9d8ec90 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"9d8ec90\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\"><p><span style=\"font-weight: 400;\">Todos os artigos aceitos devem enviar junto a vers\u00e3o final do artigo o<i> <\/i><\/span><a href=\"https:\/\/www.sbc.org.br\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Autoriza-o-de-Publica-o-CC-BY-4.0-WICS-2020.pdf\"><span style=\"font-weight: 400; font-style: normal;\">termo de publica\u00e7\u00e3o da SBC <\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\">preenchido e assinado por um dos autores via sistema JEMS.<\/span><\/p><\/div>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<a href=\"https:\/\/www.sbc.org.br\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Autoriza-o-de-Publica-o-CC-BY-4.0-WICS-2020.pdf\" target=\"_blank\" class=\"e-ae43982-5acf8f7 e-button-base\" data-interaction-id=\"ae43982\">\n\t\tBaixar Termo de Publica\u00e7\u00e3o\n\t<\/a>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-e77f592 elementor-widget-divider--separator-type-pattern elementor-widget-divider--view-line elementor-widget elementor-widget-divider\" data-id=\"e77f592\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"divider.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-divider\" style=\"--divider-pattern-url: url(&quot;data:image\/svg+xml,%3Csvg xmlns=&#039;http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg&#039; preserveAspectRatio=&#039;none&#039; overflow=&#039;visible&#039; height=&#039;100%&#039; viewBox=&#039;0 0 24 24&#039; fill=&#039;none&#039; stroke=&#039;black&#039; stroke-width=&#039;2&#039; stroke-linecap=&#039;square&#039; stroke-miterlimit=&#039;10&#039;%3E%3Cpath d=&#039;M0,6c6,0,0.9,11.1,6.9,11.1S18,6,24,6&#039;\/%3E%3C\/svg%3E&quot;);\">\n\t\t\t<span class=\"elementor-divider-separator\">\n\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-c19b602 e-con-full e-flex wpr-particle-no wpr-jarallax-no wpr-parallax-no wpr-sticky-section-no wpr-column-slider-no wpr-equal-height-no e-con e-child\" data-id=\"c19b602\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-9ca7cba e-con-full e-flex wpr-particle-no wpr-jarallax-no wpr-parallax-no wpr-sticky-section-no wpr-column-slider-no wpr-equal-height-no e-con e-child\" data-id=\"9ca7cba\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-770d941 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"770d941\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Processo de Revis\u00e3o<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-f19d51d e-con-full e-flex wpr-particle-no wpr-jarallax-no wpr-parallax-no wpr-sticky-section-no wpr-column-slider-no wpr-equal-height-no e-con e-child\" data-id=\"f19d51d\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-4727918 elementor-widget__width-initial elementor-view-stacked elementor-widget-mobile__width-initial elementor-shape-circle elementor-widget elementor-widget-icon\" data-id=\"4727918\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"icon.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-icon-wrapper\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-icon\">\n\t\t\t<svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-far-eye-slash\" viewBox=\"0 0 640 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M634 471L36 3.51A16 16 0 0 0 13.51 6l-10 12.49A16 16 0 0 0 6 41l598 467.49a16 16 0 0 0 22.49-2.49l10-12.49A16 16 0 0 0 634 471zM296.79 146.47l134.79 105.38C429.36 191.91 380.48 144 320 144a112.26 112.26 0 0 0-23.21 2.47zm46.42 219.07L208.42 260.16C210.65 320.09 259.53 368 320 368a113 113 0 0 0 23.21-2.46zM320 112c98.65 0 189.09 55 237.93 144a285.53 285.53 0 0 1-44 60.2l37.74 29.5a333.7 333.7 0 0 0 52.9-75.11 32.35 32.35 0 0 0 0-29.19C550.29 135.59 442.93 64 320 64c-36.7 0-71.71 7-104.63 18.81l46.41 36.29c18.94-4.3 38.34-7.1 58.22-7.1zm0 288c-98.65 0-189.08-55-237.93-144a285.47 285.47 0 0 1 44.05-60.19l-37.74-29.5a333.6 333.6 0 0 0-52.89 75.1 32.35 32.35 0 0 0 0 29.19C89.72 376.41 197.08 448 320 448c36.7 0 71.71-7.05 104.63-18.81l-46.41-36.28C359.28 397.2 339.89 400 320 400z\"><\/path><\/svg>\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-45e9a72 e-con-full e-flex wpr-particle-no wpr-jarallax-no wpr-parallax-no wpr-sticky-section-no wpr-column-slider-no wpr-equal-height-no e-con e-child\" data-id=\"45e9a72\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-4035e1e elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"4035e1e\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h4 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Avalia\u00e7\u00e3o duplamente an\u00f4nima de cada artigo<\/h4>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-683dc5a elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"683dc5a\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-9d8ec90 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"9d8ec90\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\"><p><span style=\"font-weight: 400;\">A avalia\u00e7\u00e3o dos artigos submetidos ao SBSC 2027 ser\u00e1 conduzida por revisores do Comit\u00ea de Programa, em processo duplamente an\u00f4nimo.<\/span><\/p><\/div>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-21f839f e-con-full e-flex wpr-particle-no wpr-jarallax-no wpr-parallax-no wpr-sticky-section-no wpr-column-slider-no wpr-equal-height-no e-con e-child\" data-id=\"21f839f\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-21d3e3a elementor-widget__width-initial elementor-view-stacked elementor-widget-mobile__width-initial elementor-shape-circle elementor-widget elementor-widget-icon\" data-id=\"21d3e3a\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"icon.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-icon-wrapper\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-icon\">\n\t\t\t<svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-far-clipboard\" viewBox=\"0 0 384 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M336 64h-80c0-35.3-28.7-64-64-64s-64 28.7-64 64H48C21.5 64 0 85.5 0 112v352c0 26.5 21.5 48 48 48h288c26.5 0 48-21.5 48-48V112c0-26.5-21.5-48-48-48zM192 40c13.3 0 24 10.7 24 24s-10.7 24-24 24-24-10.7-24-24 10.7-24 24-24zm144 418c0 3.3-2.7 6-6 6H54c-3.3 0-6-2.7-6-6V118c0-3.3 2.7-6 6-6h42v36c0 6.6 5.4 12 12 12h168c6.6 0 12-5.4 12-12v-36h42c3.3 0 6 2.7 6 6z\"><\/path><\/svg>\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-ff75fbf e-con-full e-flex wpr-particle-no wpr-jarallax-no wpr-parallax-no wpr-sticky-section-no wpr-column-slider-no wpr-equal-height-no e-con e-child\" data-id=\"ff75fbf\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-0762582 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"0762582\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h4 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Crit\u00e9rios de Avalia\u00e7\u00e3o<\/h4>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-0a65f72 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"0a65f72\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-9d8ec90 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"9d8ec90\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\"><p><span style=\"font-weight: 400;\">Cada trabalho ser\u00e1 analisado quanto \u00e0 sua ader\u00eancia \u00e0s normas de submiss\u00e3o e \u00e0 qualidade geral da pesquisa apresentada. Ser\u00e3o considerados, entre outros aspectos, a originalidade sob a perspectiva das ideias, dos m\u00e9todos ou dos resultados; o rigor, refletido na clareza da argumenta\u00e7\u00e3o, na consist\u00eancia metodol\u00f3gica e na coer\u00eancia da an\u00e1lise; e a relev\u00e2ncia, medida pelo potencial de contribui\u00e7\u00e3o cient\u00edfica, social ou tecnol\u00f3gica para a \u00e1rea de sistemas colaborativos.<\/span><\/p><\/div>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-7d6fd8a e-con-full e-flex wpr-particle-no wpr-jarallax-no wpr-parallax-no wpr-sticky-section-no wpr-column-slider-no wpr-equal-height-no e-con e-child\" data-id=\"7d6fd8a\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-e4d8d5f elementor-widget__width-initial elementor-view-stacked elementor-widget-mobile__width-initial elementor-shape-circle elementor-widget elementor-widget-icon\" data-id=\"e4d8d5f\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"icon.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-icon-wrapper\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-icon\">\n\t\t\t<svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fas-award\" viewBox=\"0 0 384 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M97.12 362.63c-8.69-8.69-4.16-6.24-25.12-11.85-9.51-2.55-17.87-7.45-25.43-13.32L1.2 448.7c-4.39 10.77 3.81 22.47 15.43 22.03l52.69-2.01L105.56 507c8 8.44 22.04 5.81 26.43-4.96l52.05-127.62c-10.84 6.04-22.87 9.58-35.31 9.58-19.5 0-37.82-7.59-51.61-21.37zM382.8 448.7l-45.37-111.24c-7.56 5.88-15.92 10.77-25.43 13.32-21.07 5.64-16.45 3.18-25.12 11.85-13.79 13.78-32.12 21.37-51.62 21.37-12.44 0-24.47-3.55-35.31-9.58L252 502.04c4.39 10.77 18.44 13.4 26.43 4.96l36.25-38.28 52.69 2.01c11.62.44 19.82-11.27 15.43-22.03zM263 340c15.28-15.55 17.03-14.21 38.79-20.14 13.89-3.79 24.75-14.84 28.47-28.98 7.48-28.4 5.54-24.97 25.95-45.75 10.17-10.35 14.14-25.44 10.42-39.58-7.47-28.38-7.48-24.42 0-52.83 3.72-14.14-.25-29.23-10.42-39.58-20.41-20.78-18.47-17.36-25.95-45.75-3.72-14.14-14.58-25.19-28.47-28.98-27.88-7.61-24.52-5.62-44.95-26.41-10.17-10.35-25-14.4-38.89-10.61-27.87 7.6-23.98 7.61-51.9 0-13.89-3.79-28.72.25-38.89 10.61-20.41 20.78-17.05 18.8-44.94 26.41-13.89 3.79-24.75 14.84-28.47 28.98-7.47 28.39-5.54 24.97-25.95 45.75-10.17 10.35-14.15 25.44-10.42 39.58 7.47 28.36 7.48 24.4 0 52.82-3.72 14.14.25 29.23 10.42 39.59 20.41 20.78 18.47 17.35 25.95 45.75 3.72 14.14 14.58 25.19 28.47 28.98C104.6 325.96 106.27 325 121 340c13.23 13.47 33.84 15.88 49.74 5.82a39.676 39.676 0 0 1 42.53 0c15.89 10.06 36.5 7.65 49.73-5.82zM97.66 175.96c0-53.03 42.24-96.02 94.34-96.02s94.34 42.99 94.34 96.02-42.24 96.02-94.34 96.02-94.34-42.99-94.34-96.02z\"><\/path><\/svg>\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-bc7a1c6 e-con-full e-flex wpr-particle-no wpr-jarallax-no wpr-parallax-no wpr-sticky-section-no wpr-column-slider-no wpr-equal-height-no e-con e-child\" data-id=\"bc7a1c6\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-d768cc9 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"d768cc9\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h4 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Pr\u00e1ticas recomendadas<\/h4>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-449b2e2 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"449b2e2\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-9d8ec90 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"9d8ec90\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\"><p><span style=\"font-weight: 400;\">Tamb\u00e9m ser\u00e3o valorizadas a transpar\u00eancia na descri\u00e7\u00e3o dos procedimentos, a possibilidade de reprodutibilidade e replicabilidade dos resultados e a qualidade da apresenta\u00e7\u00e3o, incluindo organiza\u00e7\u00e3o, clareza textual e adequa\u00e7\u00e3o ao formato exigido<\/span><\/p><\/div>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-ed4572f e-con-full e-flex wpr-particle-no wpr-jarallax-no wpr-parallax-no wpr-sticky-section-no wpr-column-slider-no wpr-equal-height-no e-con e-child\" data-id=\"ed4572f\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-141d2c2 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"141d2c2\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Apresenta\u00e7\u00e3o e Publica\u00e7\u00e3o<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-9e24344 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"9e24344\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-9d8ec90 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"9d8ec90\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\"><div class=\"elementor-element elementor-element-9d8ec90 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"9d8ec90\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\"><p><span style=\"font-weight: 400;\">Os trabalhos aprovados ser\u00e3o publicados nos Anais do SBSC, na <\/span><a href=\"https:\/\/sol.sbc.org.br\/index.php\/indice\"><span style=\"font-weight: 400;\">Biblioteca Digital da SBC (SOL \u2013 SBC OpenLib)<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\">, desde que: <\/span><b>pelo menos uma pessoa autora efetue a inscri\u00e7\u00e3o no evento at\u00e9 08\/03\/2027<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> e <\/span><b>ao menos uma pessoa autora participe presencialmente<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> do SBSC 2027 para apresentar o trabalho.<\/span><\/p><p><span style=\"font-weight: 400;\">Os <\/span><b>03 (tr\u00eas) melhores trabalhos da trilha de Artigos de Pesquisa <\/b><span style=\"font-weight: 400;\">\u00a0do SBSC 2027 ser\u00e3o convidados para compor uma edi\u00e7\u00e3o especial do <\/span><a href=\"https:\/\/journals-sol.sbc.org.br\/index.php\/jbcs\/\"><b>Journal of the Brazilian Computer Society (JBCS).<\/b><\/a><\/p><\/div><\/div>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3320cb2 e-con-full e-flex wpr-particle-no wpr-jarallax-no wpr-parallax-no wpr-sticky-section-no wpr-column-slider-no wpr-equal-height-no e-con e-child\" data-id=\"3320cb2\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3bf4c93 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"3bf4c93\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Coordena\u00e7\u00e3o<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-6c5f92c elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"6c5f92c\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-9d8ec90 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"9d8ec90\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\"><p><span style=\"font-weight: 400;\">Juliana Baptista dos Santos Fran\u00e7a (UFRJ) &#8211; julianabsf@ic.ufrj.br<\/span><\/p><p><span style=\"font-weight: 400;\">Vaninha Vieira dos Santos (UFBA) &#8211; vaninha@ufba.br<\/span><\/p><p><span style=\"font-weight: 400;\">Em caso de d\u00favidas, entre em contato diretamente com as coordenadoras da trilha.<\/span><\/p><\/div>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-b004248 e-con-full e-flex wpr-particle-no wpr-jarallax-no wpr-parallax-no wpr-sticky-section-no wpr-column-slider-no wpr-equal-height-no e-con e-child\" data-id=\"b004248\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-2227c29 e-con-full e-flex wpr-particle-no wpr-jarallax-no wpr-parallax-no wpr-sticky-section-no wpr-column-slider-no wpr-equal-height-no e-con e-child\" data-id=\"2227c29\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-7988478 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"7988478\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Datas Importantes<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-154ac64 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"154ac64\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<ul><li><span style=\"font-weight: 400;\"><strong>Data Limite de Submiss\u00e3o: <\/strong>15\/12\/2026<\/span><\/li><li><span style=\"font-weight: 400;\"><strong>Notifica\u00e7\u00e3o dos resultados: <\/strong>25\/02\/2027<\/span><\/li><li><span style=\"font-weight: 400;\"><strong>Envio da vers\u00e3o final: <\/strong><\/span>08\/03\/2027<\/li><li><span style=\"font-weight: 400;\"><strong>Envio do comprovante de inscri\u00e7\u00e3o: <\/strong><\/span><span style=\"font-weight: 400;\">08\/03\/2027<\/span><\/li><li><span style=\"font-weight: 400;\"><strong>Apresenta\u00e7\u00e3o no SBSC 2027: <\/strong><\/span><span style=\"font-weight: 400;\">07 a 11\/06\/2027<\/span><\/li><\/ul>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-0b03cf4 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"0b03cf4\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><i><span style=\"font-weight: 400;\">Os artigos aceitos dever\u00e3o ser apresentados durante o evento e ao menos um dos autores deve estar inscrito na confer\u00eancia.<\/span><\/i><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<a href=\"https:\/\/jems3.sbc.org.br\/sbsc-artigosdepesquisa2027\" target=\"_blank\" class=\"e-c0e2905-de5232f e-button-base\" data-interaction-id=\"c0e2905\">\n\t\tSubmeter Artigo\n\t<\/a>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Artigos de Pesquisa Chamada de Trabalhos Na XXII edi\u00e7\u00e3o do Simp\u00f3sio Brasileiro de Sistemas Colaborativos (SBSC 2027), somos convidados a refletir sobre a evolu\u00e7\u00e3o das tecnologias participativas e o papel central da a\u00e7\u00e3o coletiva no cen\u00e1rio tecnol\u00f3gico contempor\u00e2neo. Sob o tema \u201cDa colabora\u00e7\u00e3o \u00e0 Soberania Digital\u201d, o evento prop\u00f5e um debate aprofundado sobre como a colabora\u00e7\u00e3o, os sistemas computacionais, a descentraliza\u00e7\u00e3o e a governan\u00e7a compartilhada podem pavimentar o caminho para a autonomia tecnol\u00f3gica, a prote\u00e7\u00e3o de dados e a equidade social. O objetivo da trilha Artigos de Pesquisa \u00e9 apresentar e discutir os resultados alcan\u00e7ados por pesquisas cient\u00edficas que avan\u00e7am o estado da arte na \u00e1rea de Sistemas Colaborativos.\u00a0 Atrav\u00e9s dessa discuss\u00e3o espera-se contribuir para a fundamenta\u00e7\u00e3o dos conceitos de Sistemas Colaborativos, para o embasamento em teorias relevantes da \u00e1rea aplic\u00e1veis aos estudos, bem como para o aprofundamento e a sistematiza\u00e7\u00e3o do m\u00e9todo cient\u00edfico, da coleta e da an\u00e1lise de dados. Recomenda-se analisar artigos publicados em edi\u00e7\u00f5es anteriores do evento em busca de refer\u00eancias relevantes para o trabalho reportado no artigo a ser submetido.\u00a0 Os 03 (tr\u00eas) melhores trabalhos da trilha de Artigos de Pesquisa \u00a0do SBSC 2027 ser\u00e3o convidados para compor uma edi\u00e7\u00e3o especial do Journal of the Brazilian Computer Society (JBCS). T\u00f3picos de Interesse O tema central deste ano, \u201cDa colabora\u00e7\u00e3o \u00e0 Soberania Digital\u201d, o SBSC 2027 recomenda a categoriza\u00e7\u00e3o das submiss\u00f5es nos seguintes eixos de interesse: Governan\u00e7a, Infraestrutura e Soberania em Sistemas Colaborativos Este eixo re\u00fane trabalhos focados nas camadas t\u00e9cnicas, arquiteturais e institucionais que fundamentam os sistemas colaborativos modernos. O foco abrange desde infraestruturas comunit\u00e1rias, redes federadas, arquiteturas peer-to-peer (P2P) e plataformas descentralizadas at\u00e9 as dimens\u00f5es de governan\u00e7a, e pol\u00edticas p\u00fablicas participativas e abordagens decoloniais. Al\u00e9m disso, investiga os impactos das redes sociot\u00e9cnicas em escalas locais e globais, enfatizando an\u00e1lises de responsabilidade, transpar\u00eancia, confian\u00e7a e valores humanos em ecossistemas digitais e mediados por IA. Intelig\u00eancia Artificial e M\u00e9todos de Inova\u00e7\u00e3o em Sistemas Colaborativos Este eixo concentra-se em abordagens metodol\u00f3gicas, intelig\u00eancia artificial e processos de cocria\u00e7\u00e3o para impulsionar a inova\u00e7\u00e3o aberta em ambientes digitais. Abrange o desenvolvimento e a avalia\u00e7\u00e3o de frameworks, m\u00e9tricas e tecnologias que apoiam a colabora\u00e7\u00e3o \u00e9tica, criativa e sustent\u00e1vel, ao mesmo tempo em que investiga o papel da IA e do design participativo na promo\u00e7\u00e3o da transforma\u00e7\u00e3o social, da equidade e do conhecimento coletivo. Sistemas Colaborativos na Educa\u00e7\u00e3o e em Ambientes Virtuais Este eixo prioriza o fator humano e a din\u00e2mica das intera\u00e7\u00f5es sociais em espa\u00e7os virtuais e h\u00edbridos, com \u00eanfase em processos educacionais e pedag\u00f3gicos. Re\u00fane investiga\u00e7\u00f5es sobre ambientes de aprendizagem colaborativos, pr\u00e1ticas pedag\u00f3gicas inclusivas e tecnologias educacionais, al\u00e9m de estudos dedicados \u00e0s pr\u00e1ticas colaborativas em redes sociais, comunidades de software livre e espa\u00e7os virtuais compartilhados. Sistemas Colaborativos Aplicados, Resili\u00eancia e Impacto Social Este eixo re\u00fane estudos emp\u00edricos, relatos de experi\u00eancia e o desenvolvimento de sistemas colaborativos aplicados a dom\u00ednios de impacto social direto, tais como sa\u00fade, governo, mobilidade, cultura digital, sustentabilidade, agricultura e governan\u00e7a de dados. A aten\u00e7\u00e3o est\u00e1 voltada para solu\u00e7\u00f5es inteligentes e ecossistemas open source capazes de fortalecer a resili\u00eancia social, ambiental e digital, promovendo a reconstru\u00e7\u00e3o comunit\u00e1ria e a transforma\u00e7\u00e3o concreta em contextos institucionais e sociot\u00e9cnicos. Formato de Submiss\u00e3o Para a Trilha de Artigos Completos do SBSC 2027 espera-se a submiss\u00e3o de um arquivo exclusivamente em formato PDF, no modelo de artigos da SBC, com at\u00e9 12 p\u00e1ginas (excluindo agradecimentos, refer\u00eancias e material suplementar), escrito em portugu\u00eas ou ingl\u00eas. Deve ser apresentado o contexto de trabalho e o problema investigado, bem como objetivos, solu\u00e7\u00e3o proposta, metodologia, fundamenta\u00e7\u00e3o te\u00f3rica e trabalhos relacionados, avalia\u00e7\u00e3o dos resultados e conclus\u00f5es. Os artigos devem apresentar contribui\u00e7\u00f5es originais, n\u00e3o publicadas previamente e n\u00e3o submetidas simultaneamente \u00e0 avalia\u00e7\u00e3o em outras confer\u00eancias ou peri\u00f3dicos.\u00a0 Objetivo Discutir os resultados significativos alcan\u00e7ados por pesquisas cient\u00edficas na \u00e1rea de Sistemas Colaborativos P\u00e1ginas Artigo formato SBC, at\u00e9 12 p\u00e1ginas, excluindo agradecimentos, refer\u00eancias e material suplementar Estrutura Contexto, problema, objetivos, solu\u00e7\u00e3o, metodologia, fundamenta\u00e7\u00e3o, trabalhos relacionados, resultados e conclus\u00f5es. Instru\u00e7\u00f5es para Submiss\u00e3o Escreva o seu artigo no Formato de Artigo da SBC As submiss\u00f5es devem seguir o modelo de formata\u00e7\u00e3o oficial de publica\u00e7\u00e3o da SBC e ter no m\u00e1ximo 12 p\u00e1ginas, excluindo agradecimentos e refer\u00eancias. O arquivo deve ser submetido exclusivamente em formato PDF e escrito em portugu\u00eas ou ingl\u00eas. Baixar Modelo de Artigo&nbsp; Retire qualquer identifica\u00e7\u00e3o de autoria do Artigo O processo de avalia\u00e7\u00e3o ser\u00e1 duplamente an\u00f4nimo (double-anonymous review), portanto, o arquivo n\u00e3o deve conter qualquer identifica\u00e7\u00e3o de autoria, como nomes de autores, institui\u00e7\u00f5es, agradecimentos, projetos, links ou cita\u00e7\u00f5es que revelem a identidade dos autores. Os trabalhos que n\u00e3o cumprirem esta exig\u00eancia ser\u00e3o rejeitados sem revis\u00e3o. Ap\u00f3s o prazo final de submiss\u00e3o, n\u00e3o ser\u00e3o permitidas altera\u00e7\u00f5es no t\u00edtulo, resumo, t\u00f3picos, arquivo PDF ou lista de autores, nem ser\u00e1 poss\u00edvel retirar o artigo do processo de avalia\u00e7\u00e3o. Declare o uso de Intelig\u00eancia Artificial Generativa (IAG) O uso de ferramentas de Intelig\u00eancia Artificial Generativa (IAG) deve ser explicitamente declarado no artigo, indicando quais ferramentas foram utilizadas; essas ferramentas n\u00e3o podem ser listadas como autoras, e o uso n\u00e3o exime os autores da responsabilidade sobre o conte\u00fado. Compartilhe informa\u00e7\u00f5es do artigo para a Ci\u00eancia Aberta Recomenda-se a ado\u00e7\u00e3o de pr\u00e1ticas de Ci\u00eancia Aberta, com o compartilhamento an\u00f4nimo de dados, c\u00f3digos e artefatos em reposit\u00f3rios p\u00fablicos como Zenodo ou Figshare, de forma a promover transpar\u00eancia, replicabilidade e reprodutibilidade. Todos os trabalhos ser\u00e3o avaliados quanto \u00e0 originalidade, qualidade t\u00e9cnica e metodol\u00f3gica, clareza da apresenta\u00e7\u00e3o e contribui\u00e7\u00e3o cient\u00edfica, social ou tecnol\u00f3gica para a \u00e1rea de sistemas colaborativos. Siga o c\u00f3digo de conduta para autores e publica\u00e7\u00f5es da SBC Todas as pessoas autoras devem comprometer-se a cumprir o C\u00f3digo de Conduta da SBC para autores e publica\u00e7\u00f5es, dispon\u00edvel no site da SBC. A submiss\u00e3o de um artigo completo deve ocorrer sob a condi\u00e7\u00e3o de que o trabalho n\u00e3o tenha sido previamente publicado. Acessar o C\u00f3digo da SBC Envie o seu artigo atrav\u00e9s do Sistema JEMS A submiss\u00e3o de artigos deve ser feita exclusivamente via o sistema de publica\u00e7\u00e3o JEMS da SBC no link abaixo: Submeter artigo via JEMS Envie o termo de publica\u00e7\u00e3o preenchido e assinado via<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":1,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-522","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sbsc.sbc.org.br\/2027\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/522","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sbsc.sbc.org.br\/2027\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/sbsc.sbc.org.br\/2027\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbsc.sbc.org.br\/2027\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbsc.sbc.org.br\/2027\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=522"}],"version-history":[{"count":28,"href":"https:\/\/sbsc.sbc.org.br\/2027\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/522\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":657,"href":"https:\/\/sbsc.sbc.org.br\/2027\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/522\/revisions\/657"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sbsc.sbc.org.br\/2027\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=522"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}